Hormonen in de menstruatiecyclus: waarom je cyclus varieert en wat je kunt doen

Soms komt je menstruatie op de klok. Soms blijft ze weg, komt ze later of verandert ze van karakter, zonder duidelijke reden. De hormonen bepalen dat, maar worden zelf beïnvloed door alles van stress en slaap tot wat je eet. Dit is wat je moet weten.

Een normale menstruatiecyclus duurt 21 tot 35 dagen en wordt gestuurd door een samenspel van vier hormonen: oestrogeen, progesteron, LH en FSH. Tijdens de folliculaire fase, die begint op de eerste dag van je menstruatie, stijgt het oestrogeenniveau en stimuleert het de eierstok om een eicel voor te bereiden.

De eisprong vindt plaats rond het midden van de cyclus, wanneer LH plotseling stijgt. Daarna neemt progesteron de leiding en bereidt het de baarmoeder voor op een eventuele bevruchting. Wordt de eicel niet bevrucht, dan dalen de hormoonniveaus en begint de menstruatie.

Cortisol, het stresshormoon, kan de signalen naar de eierstokken verstoren. In periodes van veel stress kan de eisprong verschuiven of helemaal uitblijven, waardoor je cyclus onregelmatig wordt. Zo geeft je lichaam geen voorrang aan voortplanting wanneer het een situatie als bedreigend ervaart.

Chronische stress kan op termijn het oestrogeen- en progesteronniveau beïnvloeden en bijdragen aan PMS-klachten, heviger bloedverlies of een onregelmatige menstruatie. Slaap speelt een vergelijkbare rol: slaaptekort verhoogt het cortisol en beïnvloedt de hormoonbalans.

Vetweefsel produceert oestrogeen. Een heel laag vetpercentage, bijvoorbeeld bij topsporters of bij eetstoornissen, kan ervoor zorgen dat de menstruatie helemaal wegblijft, een toestand die amenorroe wordt genoemd. Omgekeerd kan overgewicht een oestrogeenoverschot geven dat de cyclus op een andere manier beïnvloedt.

Intensief sporten, vooral zonder voldoende energie-inname, kan de hormoonas verstoren die de eisprong regelt. Veranderingen in je voeding en een tekort aan ijzer of vitamine D zijn andere factoren die veel mensen onderschatten.

Een af en toe onregelmatige cyclus is normaal. Maar blijft je menstruatie drie maanden of langer weg, heb je extreem hevig of pijnlijk bloedverlies, of vermoed je een hormonale disbalans? Laat dan je bloed onderzoeken en bespreek het met een arts.

Je cyclus begrijpen is een krachtig hulpmiddel. Cyclus-apps zoals CLUE, Flo en Ovia helpen je patronen te zien en geven je een betere basis voor het gesprek met je arts.

BAM. Menstruatieproducten van katoen en bamboe, zonder fossiel plastic. Bestel op bambybammies.com